Sàn dex là gì? Tổng quan về sàn dex

0
215

Các sàn giao dịch tiền điện tử phi tập trung (sàn CEX) luôn là tâm điểm của các vụ tấn công mạng, gây thiệt hại hàng tỷ USD. Chính vì thế, nhu cầu về một nơi giao dịch an toàn ngày càng tăng cao. Đó là lý do các sàn DEX ra đời. Vậy cụ thể sàn DEX là gì? Trong bài viết này, Công nghệ số 247 sẽ giải thích định nghĩa, ưu nhược điểm của sàn này.

Sàn DEX (Decentralized Exchange) là gì?

Sàn DEX (Decentralized exchange) hay chính là sàn giao dịch phi tập trung, mà tại loại sàn này, tất cả các giao dịch diễn ra tự động và trực tiếp giữa những người dùng với nhau (mạng ngang hàng) theo quy trình tự động mà không phụ thuộc vào bên thứ 3 hay bên trung gian trong việc giữ nguồn tiền của bạn. Hay nói cách khác, người dùng hoàn toàn có quyền kiểm soát quỹ và các giao dịch mà không cần nhờ đến bên trung gian để tránh rủi ro trong vân đề bảo mật, hacker hay lừa đảo. Trong sàn phi tập trung (DEX), việc kiểm soát nguồn tiền hay đánh thuế rất khó.
Sàn có hệ thống hoạt động bằng cách tạo ra token proxy (tài sản mã hóa đại diện cho một loại tiền tệ hoặc tiền điện tử) hoặc tạo ra tài sản (đại diện cho cổ phiếu trong công ty), hay qua hệ thống kí quỹ đa chứ kí phân cấp.

Sự khác biệt giữa DEX và CEX bạn nên biết

Sự khác biệt giữa sàn DEX và CEX

Tính bảo mật và an toàn

Hệ thống bảo mật của sàn DEX an toàn hơn vì nó không có 1 điểm tựa nào cụ thể để tạo cơ hội cho các hacker tấn công. Do đó mà việc bị tấn công bởi hacker là điều hoàn toàn bất khả thi và việc sập sàn rất khó xảy ra.
Hệ thống của CEX là hệ thống tập trung, dù đã trang bị những giải pháp tối ưu nhưng vẫn không thể tránh tỷ lệ bị tấn công bởi các hacker. Khi đó, tài sản của bạn có thể bị mất trắng. Các sàn giao dịch  (trừ một số sàn của Nhật hay Hàn Quốc) gần như không đưa ra những cam kết về việc bồi thường tài sản bị mất cho những người tham gia. Nhớ lại vụ sàn Coincheck bị sập, số coin XEM trong tài khoản của các nhà đầu tư hoàn toàn mất sạch nhưng không được bồi thường khi chủ sàn không có chính sách bồi thường nào.
Quyền kiểm soát quỹ
Việc nạp tiền vào sàn DEX sẽ tạo thuận lợi cho việc giao dịch trên sàn giao dịch tập trung. Số lệnh hay quyền lưu kí tại sàn sẽ dưới quyền của dịch vụ giao dịch trung gian tức là sàn tập trung
Việc giao dịch giữa người dùng với nhau được thực hiện trực tiếp mà không cần đến sự can thiệp của máy chủ trung tâm. Do vậy mà không có sự xuất hiện của số lệnh hay quyền lưu kí của nền tảng tập trung. Tài sản được quản lí và kiểm soát trực tiếp của người dùng và các trader khác.

Tính rõ ràng, xác thực

Không cần sự cho phép nhưng sàn giao dịch tập trung vẫn hoàn toàn có khả năng thao túng hay sử dụng tài sản của người dùng. Điều đáng kinh ngạc hơn là họ có khả năng tạo các giao dịch giả mạo để làm giả các đồng coin, điều chỉnh xu hướng giao dịch để chuộc lợi về mình. Bạn hình dung là họ nắm trong tay cả tài sản của bạn và quyền điều chỉnh giao dịch, nếu là bạn, liệu bạn có nghĩ đến cái lợi về mình mà gian lận? Điều đó không có nghĩa là đầu tư trên sàn giao dịch tập trung là sẽ thua lỗ. Bạn phải tự biết tích hợp và nâng cấp các tính năng bảo mật thường xuyên thì bạn có thể an toàn tránh xa những vấn đề này.
Trái lại, với công nghệ blockchain, DEX không thể nào thao túng tài sản hay can thiệp vào các giao dịch bởi hệ thống minh bạch và công bằng mà công nghệ blockchain đem lại.

Tính ẩn danh

Quy định mới của chính phủ về việc tuân thủ KYC và AML nghiêm ngặt nên việc giao dịch nặc danh để trao đổi trên sàn tập trung (CEX) là rất khó.
Trong khi đó sàn DEX lại cho phép việc ẩn danh.

Trao đổi, giao dịch

Thực hiện “Thuật toán khớp thương mại ngẫu nhiên”, trong đó thuật toán khớp lệnh mua/bán lệnh và thực hiện giao dịch. Có tính thanh khoản cao và cho phép việc ghép đôi tiền tệ Mulitplo.
Thực hiện trao đổi “Hợp đồng thông minh”. Tốc độ và phí thấp. Ghép nối tiền điện tử có giới hạn (Trang web DEX hiện tại chỉ cho phép giao dịch với ETH và một số loại tiền điện tử nhất định)
Nhận xét: Không thể khẳng định tất cả các sàn tập trung đều không đảm bảo và rủi ro cao nhưng việc nhiều sàn giao dịch tập trung rơi vào bẫy của hacker là điều không thể phủ nhận. Dó đó, CEX “mất điểm” với người dùng. Còn đối với sàn phi tập trung (DEX), nó không phải là giải pháp để thay thế cho CEX, ngăn chặn hacker hay những vụ sập sàn mà nó chính là một mô hình kinh doanh trao đổi được nâng cấp để thúc đẩy các hoạt động giao dịch trên sàn diễn ra suôn sẻ và mau chóng hơn. Nhưng là một nhà đầu tư, bạn phải biết cân nhắc, cẩn trọng và thường xuyên để ý nâng cấp tính năng bảo mật trang web của bạn để tránh được những rủi ro không đáng có.
Sàn dex có nhiều khác biệt so với cex

Ưu, nhược điểm của sàn DEX

Như vậy, có thể thấy bên cạnh các ưu điểm về tính bảo mật, không phải KYC khi tham gia giao dịch trên DEX hay bạn được toàn quyền kiểm soát tài sản của mình… thì sàn DEX cùng tồn tại một số nhược điểm nhất định. Chi tiết các ưu – nhược điểm của sàn DEX như sau: 

Ưu điểm

  • Không phải KYC: Tất cả các sàn CEX đều yêu cầu bạn phải xác minh danh tính (KYC) khi thực hiện giao dịch. Đối với sàn DEX, những gì bạn cần là một ví tiền điện tử mà không phải cung cấp bất cứ thông tin cá nhân nào. Bạn hoàn toàn yên tâm giao dịch mà không lo bị kiểm soát bởi Luật pháp hay bị đánh cắp thông tin.
  • Không phải đối mặt với các rủi ro từ sàn giao dịch: Sàn CEX luôn là miếng mồi ngon dành cho các hacker tấn công và chiếm đoạt tài sản của người dùng. Tuy nhiên, việc tấn công sàn DEX gần như là không thể vì tài sản của người dùng nằm trên Blockchain và được bảo mật bởi hàng triệu node trong mạng lưới.
  • Được kiểm soát tài sản: Không cần sự cho phép nhưng sàn CEX hoàn toàn có thể thao túng, sử dụng tài sản, thậm chí là khóa quyền truy cập của người dùng bất cứ lúc nào. Khi sử dụng sàn DEX, mọi giao dịch diễn ra ngang hàng thông qua các hợp đồng thông minh, người dùng nắm toàn quyền sở hữu tài sản của mình.
  • Tính ẩn danh cao: Sàn DEX cho phép việc ẩn danh. Khi người dùng thực hiện các giao dịch thì sàn chỉ biết được số lượng ví mà không biết bạn là ai.
  • Tính bảo mật cao: So với sàn CEX thì hệ thống bảo mật của sàn DEX an toàn hơn vì gần như không có 1 lỗ hổng cụ thể nào để tạo sơ hở cho tin tặc tấn công. Vì vậy việc sập sàn rất khó xảy ra.
  • Có nhiều token để giao dịch hơn: Một số token mới chưa được niêm yết trên sàn CEX, song bạn có thể giao dịch những token này trên sàn DEX bất cứ khi nào có nhu cầu.

Nhược điểm

  • Trải nghiệm người dùng chưa tốt: Sự thân thiện với người dùng đang là hạn chế lớn nhất của các sàn DEX. Nền tảng này đòi hỏi người dùng phải thực hiện nhiều thao tác như kết nối DApp, thậm chí là cài bản DEX client độc lập để thực hiện giao dịch. 
  • Thiếu tính thanh khoản: So với các sàn CEX thì khả năng thanh khoản ở các sàn DEX kém hơn rất nhiều. Điều này là do số lượng trader sử dụng sàn DEX còn khá ít.
  • Độ trễ giao dịch: Vì các lệnh được thực hiện on-chain trên Blockchain, sau đó chờ đợi sự xác nhận của các nodes trên hệ thống dẫn đến độ trễ của lệnh. Tuy nhiên, với những mô hình mới như Hybrid Liquidity DEX thì tốc độ giao dịch đã được cải thiện rất nhiều.
  • Phải trả phí giao dịch cao: Không phải giao dịch nào cũng phải trả mức phí cao. Tuy nhiên, khi bạn thực hiện giao dịch trong lúc mạng lưới quá tải, mạng tắc nghẽn thì mức phí phải trả sẽ cao bất thường.
  • Không hỗ trợ giao dịch tiền fiat: Không như các sàn CEX, các trader không thể trao đổi giữa tiền fiat với tiền điện tử trên sàn DEX. 

Một số sàn phi tập trung uy tín hiện nay

Sàn dex Uniswap

Uniswap ứng dụng mô hình tạo lập thị trường tự động AMM, vận hành trên blockchain của Ethereum, cho phép người dùng giao dịch các token tiêu chuẩn ERC-20 với nhau.
Uniswap V3 là phiên bản mới nhất của Uniswap, được nâng cấp thêm tính năng Optimism giúp phí gas giảm đi đáng kể. Đặc biệt, ở phiên bản này cũng giúp giảm thiểu rủi ro trượt giá và giảm giá so với Uniswap V2.
Sàn giao dịch phi tập trung dex Uniswap

Pancakeswap

PancakeSwap là một sàn DEX áp dụng mô hình tạo lập thị trường tự động (AMM), cho phép người dùng swap token tiêu chuẩn BEP-20 trên blockchain Binance Smart Chain (BSC). Sàn DEX này còn giúp người tham gia thu về khoản lợi nhuận lớn khi tạo thanh khoản, farm hay staking.
Nhờ hoạt động trên BSC mà PancakeSwap có phí giao dịch rẻ hơn và tốc độ xử lý giao dịch nhanh chóng hơn Uniswap.

1inch

Đây là sàn DEX cho phép người dùng giao dịch token với mức giá tốt nhất hiện nay. 1inch hoạt động trên blockchain Polygon, Ethereum và Binance Smart Chain. Tại 1inch, người dùng có thể swap mọi token tiêu chuẩn ERC-20.
Bên cạnh token 1INCH, sàn còn ra mắt Chi GasToken (CHI) giúp giảm phí giao dịch tối đa cho người dùng.
Như vậy là Công nghệ số 247 đã giới thiệu đến bạn định nghĩa, ưu nhược điểm và 1 số sàn DEX phổ biến hiện nay. Hi vọng bài viết này sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan hơn về loại sàn giao dịch phi tập trung này. Các bạn nhớ tiếp tục theo dõi congngheso247 để biết thêm những kiến thức bổ ích khác nhé.