Smart Contract là gì? Cách hoạt động của hợp đồng thông minh

0
109

Smart contract hay hợp đồng thông minh có thể tự động thực hiện nhiều thỏa thuận nhờ sự hỗ trợ của Blockchain. Vậy smart contract là gì, cách hoạt động như thế nào và ưu khuyết điểm ra sao? Hãy cùng congngheso247 tìm hiểu nhé.

Smart Contract là gì

Smart Contract (Hợp Đồng Thông Minh) là một thuật ngữ mô tả một bộ giao thức đặc biệt có khả năng tự động thực hiện các điều khoản, các thoả thuận giữa các bên trong hợp đồng (ở trường hợp này là các hệ thống máy tính) nhờ sự hỗ trợ của công nghệ Blockchain. Các điều khoản được quy định trong hợp đồng thông minh tương đương với hợp đồng pháp lý truyền thống.
Nó sẽ tự động hoá hợp đồng mà không cần sự can thiệp từ bên ngoài. Điều này giúp người dùng tiện lợi và đảm bảo tính chính xác, minh bạch rất cao vì không có sự can thiệp lẫn đảo chiều. Ngoài ra nó cũng dễ dàng truy xuất khi cần thiết.
Smart Contract là gì

Hợp đồng thông minh hoạt động bằng cách nào?

Để hiểu rõ hơn về hợp đồng thông minh, chúng ta hãy cùng tìm hiểu cách hoạt động của nó. Cơ chế hoạt động của Smart Contract sẽ giống với máy bán hàng tự động. Điều này có nghĩa, nó sẽ hoạt động tự động. Tuy nhiên nó phải được lập trình sẵn từ trước với các điều khoản cần thiết.
Các điều khoản này sẽ được viết bằng ngôn ngữ lập trình. Các điều khoản thường tuân theo các câu lệnh ” Nếu…thì…”. Sau đó được mã hóa chuyên biệt và chuyển vào block thuộc Blockchain. Kế đến, sẽ được phân phối, sao chép bằng các node có trên nền tảng.
Khi có lệnh triển khai, hợp đồng sẽ tự động thực thi đúng như các điều khoản đã lập trình. Điểm đặc biệt là Smart Contract sẽ luôn kiểm tra xuyên suốt quá trình thực hiện. Nó sẽ đảm bảo trùng khớp với những điều khoản trong hợp đồng. Chính vì vậy, khi sử dụng Smart Contract, bạn hoàn toàn yên tâm về tính chính xác của hợp đồng.
Cách hoạt động của Smart Contract
Ví dụ: Bạn dự định thuê căn phòng, bạn đã trả tiền thuê qua Blockchain. Biên nhận trả tiền sẽ được ghi nhận vào hợp đồng thông minh. Trong hợp đồng quy định đầu tháng sau bạn sẽ nhận mật mã căn hộ. Tuy nhiên nếu đến thời điểm đó, bạn vẫn chưa nhận được. Hợp đồng thông minh sẽ tự động hoàn tiền lại cho bạn. Bạn sẽ không cần liên lạc bên thuê nhà để lấy tiền thuê. Mọi thứ sẽ được diễn ra theo đúng quy trình, quy định của hợp đồng.

Ưu, nhược điểm của hợp đồng thông minh

Ưu điểm

Với sự can thiệp của công nghệ, hợp đồng thông minh được thực hiện với hiệu quả cao. Dưới đây là các lợi ích chính khi sử dụng hợp đồng thông minh:

  • Tự động hóa: Mọi thứ đều được tự động nên bạn hoàn toàn yên tâm không có vấn đề chậm trễ hay sai sót xảy ra. Khả năng tự động hóa còn giúp bạn không cần phụ thuộc nhiều vào luật sư hay mô giới.
  • Tính minh bạch cao: Các quy định đều được ghi rõ ràng và không được chỉnh sửa nên việc can thiệp sau lưng là không thể.
  • Dễ dàng kiểm soát: Chỉ cần bạn mở lên là có thể xem lại. Tài liệu sẽ được mã hóa trên một cuốn sổ cái chung nên việc thất lạc cũng sẽ không diễn ra.
  • Đảm bảo an toàn: Blockchain luôn đảm bảo an toàn cho các tài liệu trong hợp đồng.
  • Chính xác: Các lỗi thường gặp trên giấy tờ sẽ không xuất hiện trên hợp đồng thông minh.

Những ưu điểm của hợp đồng thông minh

Nhược điểm 

Mặc dù có rất nhiều ưu điểm, tuy nhiên hợp đồng thông minh vẫn có một số khuyết điểm nhất định:

  • Tính pháp lý: Nếu có lỗi phát sinh, bạn sẽ không được bảo vệ quyền lợi. Smart Contract cũng là sản phẩm từ Blockchain. Mà Blockchain hiện vẫn chưa được bảo vệ bởi pháp lý. Nên Smart Contract nếu có lỗi xảy ra, người dùng cũng không được chính phủ bảo vệ quyền lợi.
  • Rủi ro từ Internet: Mặc dù rất an toàn nhưng bạn vẫn có nguy cơ bị tấn công bởi hacker nếu bị lộ các thông tin quan trọng.
  • Phải viết lại từ đầu nếu muốn thay đổi: Tính chất không thể thay đổi là một ưu điểm lớn, tuy nhiên trong một số trường hợp có thể là nhược điểm.  Một khi Smart Contract được viết ra, nếu muốn thay đổi thì chỉ có cách viết lại một hợp đồng mới.

Ví dụ: Khi một tổ chức tự trị phi tập trung (DAO) có tên là “The DAO” bị hack vào năm 2016, hàng triệu ETH đã bị đánh cắp do có sai sót trong mã hợp đồng thông minh của họ. Vì Smart Contract của họ là không thể thay đổi, nên các nhà phát triển không thể sửa code. Điều này cuối cùng đã dẫn đến một cuộc hard fork, tạo ra Ethereum ClassicEthereum.

Tạo một Smart Contract cần những gì?

Để tạo nên một Smart Contract, bạn cần phải có những yếu cầu sau đây:

  • Chủ thể hợp đồng: Smart Contract phải được cấp khả năng truy cập đến sản phẩm/dịch vụ liệt kê trong hợp đồng để có thể tự động khóa hay mở khóa chúng.
  • Chữ kí điện tử: Tất cả các bên tham gia vào Smart Contract đều phải đồng ý triển khai thỏa thuận bằng các khóa cá nhân (chữ kí điện tử) của họ.
  • Điều khoản hợp đồng: Điều khoản trong Smart Contract có dạng là một chuỗi các hoạt động. Và các bên tham gia hợp đồng đều phải ký chấp nhận nó.
  • Nền tảng phân quyền: Smart Contract sau khi hoàn tất sẽ được tải lên Blockchain của nền tảng phân quyền tương ứng và được phân phối về cho các node của nền tảng ấy.

Các ứng dụng của hợp đồng thông minh

Theo ông Jerry Cuomo, phó chủ tịch về công nghệ Blockchain của công ty IBM, tin rằng Smart Contract – hợp đồng thông minh có thể sử dụng trong nhiều trường hợp, từ dịch vụ tài chính, chăm sóc sức khỏe đến bảo hiểm. Dưới đây là một số ví dụ về các ứng dụng của nó.
Các ứng dụng thực tiễn của hợp đồng thông minh

Sử dụng cho các cuộc Bầu cử

Việc thao tứng kết quả bầu cử là rất khó, tuy nhiên vẫn có thể xảy ra, nhưng hợp đồng thông minh thì sẽ bao giờ có thể thao túng. Bởi vì những phiếu vote được bảo vệ bởi sổ cái sẽ cần được giải mã và cần phải có một quyền truy cập đủ mạnh để tiếp cận nó. Và sự thực là không ai nắm trong tay quyền lực như vậy trong blockchain.

Sử dụng cho các nhà quản lý

Blockchain không chỉ cung cấp một sổ cái đáng tin cậy, mà còn loại bỏ những rủi ro nhờ vào một hệ thống tự động, minh bạch và chính xác. Thông thường, hoạt động kinh doanh thường không phải lúc nào cũng thuận lợi do phải đợi sự đồng thuận hay giải quyết các vấn đề bên ngoài và nội bộ. Sổ cái Blockchain sẽ giải quyết việc này.
Vào năm 2015, Tập đoàn Trust & Clearing (DTCC) đã sử dụng một sổ cái Blockchain để lưu trữ thông tin về tài sản chứng khoán trị giá 1.500 nghìn tỷ USD, đồng nghĩa với 345 triệu giao dịch.

Logistics (Chuỗi cung ứng)

Chuỗi cung ứng trong bất kì doanh nghiệp nào đều là một hệ thống kéo dài và gồm nhiều bộ phận khác nhau. Mỗi bộ phận đều có những công việc nhất định, mà phải làm tuần tự. Và phải được ghi lại để khi xảy ra phát sinh còn biết vấn đề ở đâu
Đây là một quá trình dài hơi và kém năng suất. Nhưng với Smart Contract thì mỗi bộ phận tham gia đều có thể theo dõi tiến trình công việc.  Từ đó hoàn thành nhiệm vụ đúng hạn. Smart contract bảo đảm tính minh bạch trong điều khoản hợp đồng, chống gian lận.
Nó còn có thể cung cấp cho ta khả năng giám sát quá trình cung ứng nếu như được tích hợp chung với Mạng lưới vạn vật kết nối bằng Internet (Internet of Things).

Dịch vụ y tế

Với Smart Contract thì hồ sơ bệnh lý của người bệnh sẽ được mã hóa và lưu trữ trên Blockchain với một khóa riêng. Chỉ những người có khóa đó mới có thể truy cập vào xem hồ sơ được. Đồng thời các hóa đơn cho các cuộc phẫu thuật được lưu trữ trên Blockchain và được tự động chuyển cho bên bảo hiểm. Sổ cái cũng có thể được sử dụng trong việc quản lý chăm sóc y tế. Ví dụ như giám sát thuốc men, kết quả xét nghiệm và quản lý các nguồn cung y tế.
Bên cạnh đó Smart contract còn có vô vàn ứng dụng khác, ví dụ như trong quản lí, dịch vụ ngân hàng, bảo hiểm, bất động sản, vv.
Như vậy là congngheso247 vừa giới thiệu định nghĩa, giải thích cách hoạt động, các ưu nhược điểm cũng như rất nhiều ứng dụng của hợp đồng thông minh. Hi vọng smart contract sẽ trở nên phổ biến hơn trong tương lai. Các bạn nhớ tiếp tục theo dõi congngheso247 để biết thêm những kiến thức bổ ích khác nhé.